Polski zryw narodowy przeciwko Rosji rozpoczął się 22 stycznia 1863 roku. Było to największe polskie powstanie, które spotkało się z poparciem międzynarodowej opinii publicznej. Miało charakter wojny partyzanckiej, w której stoczono ok. 1200 bitew i potyczek. Udział w nim wzięło około 200 000 ludzi. Powstanie ze względu na znaczną dysproporcję sił stron walczących upadło.

    Upamiętnienie tej wyjątkowej, 155. rocznicy odbyło się 8 lutego 2018 r. w Zamku Królewskim w Sandomierzu.

   Wzięli w nim udział: Marek Bronkowski burmistrz Sandomierza, Ewa Wójcik wiceprezydent Puław, Piotr Chojnacki przewodniczący Rady Miasta Sandomierza wraz z radnymi, Stanisław Masternak starosta Sandomierski, Marek Łukaszek wójt Gminy Dwikozy, Robert Och prezes Puławskiego Towarzystwa Tradycji Narodowych, Andrzej Przychodni p.o. dyrektora Muzeum Okręgowego w Sandomierzu, dr hab. Tomisław Giergiel kierownik Działu Historycznego Muzeum Okręgowego w Sandomierzu, Adam Bidas dowódca Jednostki Strzeleckiej nr 2018 w Sandomierzu, zaproszeni goście, mieszkańcy Sandomierza, Puław oraz licznie zgromadzona młodzież szkolna. Spotkanie prowadził Wojciech Dumin dyrektor Sandomierskiego Centrum Kultury.

    Zgromadzonych gości przywitał burmistrz Sandomierza, który zwrócił się do wszystkich osób, a szczególnie młodych, którzy będą kiedyś kształtować naszą wspólną historię.

  - Dzisiejsze wyjątkowe wydarzenie jest okazją do postawienia pytania, szczególnie do Was uczniowie - jak dzisiaj byśmy postąpili w przypadku obrony polskości, czym dzisiaj jest dla nas patriotyzm, jak oceniać i czy w ogóle powinno się oceniać historyczne akty walki o niepodległość Polski.  Uważam, że lokalna historia jest niezwykle ważna do budowania trwałości i przywiązania do miejsca w którym żyjemy. I na nas spoczywa to zadanie, by była ona znana. Dziękuję bardzo wszystkim Państwu za przybycie na to spotkanie i mam nadzieję, że dla nas razem będzie to czas twórczy i zostawiający nas z patriotycznym przesłaniem. -   mówił burmistrz Sandomierza.

   Kolejną częścią wydarzenia była prelekcja Roberta Ocha pt. „Między Puławami a Słupczą. Szlak Powstańczy oddziału puławskich studentów (styczeń-luty 1863 r.)". Autor referatu opisał w nim m.in. genezę powstania, jego przebieg, a następnie losy powstańców po upadku powstania.

    Następnie głos zabrał dr hab. Tomisław Giergiel, który opisał przebieg powstania na ziemi sandomierskiej oraz sytuację w Zamku Królewskim, który w tym czasie pełnił funkcję więzienia. Podsumowaniem spotkania była dyskusja między uczestnikami wydarzenia.

  Kolejną częścią obchodów będzie XIV edycja Marszu Szlakiem Puławiaków - Powstańców Styczniowych, który odbędzie się 14 kwietnia 2018 r.